أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

226

قانون ( فارسى )

بهترين آب در بين آبهاى جارى آبى است كه به سمت خاور در جريان است و بهتر از آن ، موقعى است كه آب بسوى مشرق تابستانى مىرود . چنين آبى هر قدر از منشاء دور شود بهتر مىگردد . بعد از آن ، بهترين آب آن است كه به سمت شمال جريان دارد . آبى كه به سوى مغرب و جنوب در حركت است نامطلوب است و نامطلوب‌تر از آن موقعى است كه باد جنوب بر آن بوزد . آبى كه از نقاط مرتفع به نواحى پائين سرازير است و داراى صفات نيك ياد شده است بهترين آب روى زمين مىباشد . چنين آبى با آن صفات چنان گواراست كه گوئى مزهء شيرين دارد و اگر آن را با شراب بياميزى شراب را به مقدار بسيار كم در خود مىپذيرد . اين آب سبك‌وزن است ؛ در زمستان به علت نفوذ سرما ، سرد و در تابستان بر اثر نفوذ حرارت گرم است ؛ هيچ طعم و بوئى بر آن غالب نيست ؛ در سرازير شدن پرشتاب است ؛ زودپز و زود حل‌كننده است . در اكثر حالات آب سبك از آب سنگين « 44 » بهتر است . براى سنجش آبها دو راه وجود دارد : يكى بوسيله پيمانه و ديگر اينكه دو تكه پارچه و پنبه را كه وزن برابر دارند در دو آب جداگانه فروميبرند تا كاملا خيس شوند . اين دو قطعه‌ى خيس شده را چنان مىفشارند كه ديگر آبى پس ندهند ، آنگاه هر دو قطعه را مجددا وزن مىكنند قطعه سبك‌تر بهتر است . آب ناگوارا بوسيلهء تبخير و تقطير مطلوب مىگردد . اگر عمل تبخير و تقطير ممكن نشد بايد آن را جوشاند . دانايان مىدانند كه آب جوشيده كم‌بادتر است ( داراى هواى كمتر است ) و زودتر سرازير مىشود ( گواراتر است ) ولى طبيبان مبتدى برآنند كه اگر آب جوشيده شد لطيفش متصاعد مىشود و غليظش « 45 » جاى مىماند و اگر آبى غليظ باشد و لطيفش رفت نبايد

--> ( 44 ) - آب سنگين : ايزوتوپ ثابت هيدروژن با وزن اتمى 01356 / 2 ( هيدرژن سنگين ) كه با علامت ( D ) مشخص مىشود در تركيب با اكسيژن ، آب سنگين را تشكيل مىدهد كه بعلامت D 2 O نشان داده مىشود . ( 45 ) - سختى آب يا غليظ بودن آن بستگى به مقدار نمكهاى محلول در آن دارد . سختى موقت آب كه بواسطهء وجود كربنات و بيكربنات بوجود آمده است مىتواند بر اثر جوشاندن آب بر طرف گردد ( اين تركيبات در هنگام جوشاندن آب رسوب مىكنند ) . -